วิธีกรู๊ฟท่อเหล็ก ทีละขั้นตอน พร้อมวิธีแก้ปัญหาหน้างาน
เตรียมท่อ ตั้งความลึกร่อง รีดร่อง และวัดร่องให้ได้ขนาด พร้อมตารางอาการเสียที่เจอบ่อยและวิธีแก้ อ้างอิงคู่มือผู้ผลิตเครื่องกรู๊ฟ
มาตรฐานอ้างอิง: Victaulic I-100 · RIDGID 918
1. เตรียมท่อก่อนกรู๊ฟ
- เช็คว่าชุดลูกกลิ้งตรงกับขนาดท่อ และความหนาท่อไม่เกินที่เครื่องรับได้
- ตัดปลายท่อให้ฉาก ใช้เครื่องตัดท่อที่มีตัวนำ ห้ามใช้แก๊สตัด และไม่ใช้ท่อที่ปลายบากเอียง (bevel) เพราะทำให้ปากท่อบาน
- ลบคม ทำความสะอาดสนิม ตะกรัน และสิ่งสกปรกในท่อ สนิมทำให้ลูกกลิ้งสึกเร็ว
- เจียตะเข็บเชื่อมทั้งด้านในและด้านนอกให้เรียบ ย้อนจากปลายท่ออย่างน้อย 50 มม. แต่อย่าเจียบริเวณบ่าประเก็นจนเป็นรอยแบน
- วัดขนาดภายนอกท่อ (OD) ให้อยู่ในพิกัดตามตาราง และท่อต้องไม่เบี้ยวเกิน 1%
- เช็คความหนาท่อไม่ต่ำกว่าค่า T ใน ตารางร่องกรู๊ฟ
- ท่อยาวต้องมีขาตั้งรองรับ วางขาตั้งเลยครึ่งความยาวท่อเล็กน้อย ให้ท่อได้ระดับหรือต่ำลงเล็กน้อยตามคู่มือเครื่อง
2. ตั้งความลึกร่องด้วยท่อทดลอง
- ทุกครั้งที่เปลี่ยนขนาดท่อ ความหนาท่อ หรือชุดลูกกลิ้ง ต้องตั้งตัวหยุดความลึก (depth stop) ใหม่
- ใช้เศษท่อวัสดุ ขนาด และความหนาเดียวกันกรู๊ฟทดลองก่อน แล้ววัดค่า C
- ถ้าค่า C ใหญ่เกิน (ร่องตื้น) หรือเล็กเกิน (ร่องลึก) ให้ปรับตัวหยุดความลึกประมาณครึ่งหนึ่งของค่าที่ต้องการเปลี่ยน แล้วกรู๊ฟทดลองซ้ำจนได้ค่าในพิกัด
3. รีดร่อง
- ป้อนลูกกลิ้งบนช้า ๆ ให้ท่อหมุนครบหนึ่งรอบก่อนกดเพิ่มแต่ละจังหวะ อย่าป้อนเร็วเกิน
- ประคองให้ปลายท่อชิดขอบลูกกลิ้งล่างตลอด ถ้าท่อเริ่มเดินออก ให้หยุดแล้วเช็คระดับใหม่
- เมื่อถึงตัวหยุดความลึกแล้ว ให้ท่อหมุนต่ออีก 1–2 รอบ ร่องจะได้ลึกเท่ากันรอบท่อ
4. วัดและตรวจรับร่อง
- วัดค่า C ด้วยเทปวัดเส้นผ่านศูนย์กลาง (pi tape) ได้แม่นที่สุด ถ้าใช้เวอร์เนียร์ให้วัด 2 จุดห่างกัน 90° แล้วใช้ค่าเฉลี่ย
- ตรวจค่า A และ B ตรวจปากท่อบานไม่เกินค่า F และร่องต้องลึกสม่ำเสมอรอบท่อ ไม่เยื้องศูนย์
- ระหว่างกรู๊ฟท่อชุดเดียวกัน ให้สุ่มวัดค่า C เป็นระยะ
อาการที่เจอบ่อยและวิธีแก้
| อาการ | สาเหตุ | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| ร่องตื้นเกิน (ค่า C ใหญ่เกินพิกัด) | ตั้งความลึกไม่พอ | รีดร่องซ้ำจนได้ค่า C ตามตาราง ร่องตื้นทำให้ข้อต่อจับไม่เต็มร่อง |
| ร่องลึกเกิน (ค่า C เล็กเกินพิกัด) | ตั้งความลึกมากเกิน | ตัดปลายท่อช่วงนั้นทิ้งแล้วกรู๊ฟใหม่ ร่องลึกเกินทำให้ผนังท่อบางและอ่อนแรง |
| ปากท่อบานเกินค่า F | ท่อไม่ได้ระดับ, ป้อนลูกกลิ้งเร็วเกิน, ท่อแข็งเกิน | ปรับขาตั้งให้ท่อได้ระดับ ป้อนช้าลง ให้ท่อหมุนครบรอบก่อนกดเพิ่ม |
| ท่อเดินออกจากลูกกลิ้ง (walk off) | ท่อหรือเครื่องไม่ได้ระดับ, ตะเข็บเชื่อมนูน, ปลายท่อตัดไม่ฉาก | ปรับระดับและมุมเอียงท่อเล็กน้อยตามคู่มือเครื่อง เจียตะเข็บ ตัดปลายท่อใหม่ให้ฉาก |
| มีเสียงดังกึกทุกรอบ | ตะเข็บเชื่อมในท่อนูน | เจียตะเข็บให้เรียบ ทั้งด้านในและด้านนอก ย้อนจากปลายท่อ 50 มม. |
| มีเสียงเอี๊ยดดัง | ขาตั้งวางผิดตำแหน่ง, ปลายท่อไม่ฉาก, ปลายท่อเสียดกับขอบลูกกลิ้ง | ขยับขาตั้ง ตัดปลายท่อให้ฉาก ทาจาระบีที่หน้าปลายท่อ |
| ร่องกว้างหรือแคบผิดขนาด | ลูกกลิ้งไม่ตรงขนาดท่อหรือสึก | เปลี่ยนชุดลูกกลิ้งให้ตรงขนาด |
| ท่อลื่นบนลูกกลิ้งขับ | ลายบนลูกกลิ้งขับอุดตันหรือสึก, ป้อนช้าเกิน | ทำความสะอาดหรือเปลี่ยนลูกกลิ้งขับ |
ท่อสแตนเลสกรู๊ฟได้ไหม
กรู๊ฟได้ สำหรับท่อสแตนเลสผนังหนา Schedule 40S (Victaulic 17.01)
ท่อไซเลอร์ (ท่อเหล็กบุ PE) กรู๊ฟได้ไหม
กรู๊ฟได้ ใช้เครื่องกรู๊ฟรุ่น 2AP ซึ่งใช้กับท่อเหล็กบุ PE ขนาด 2″–12″ ดูรุ่นและค่าเช่าได้ที่ เช่าเครื่องกรู๊ฟ
แหล่งอ้างอิง
- Victaulic I-100 Field Installation Handbook, Rev H (03/2023)
- Victaulic TM-RG3210 Roll Grooving Tool Operating & Maintenance Manual, Rev H (07/2019)
- Victaulic 25.01 Original Groove System Specifications, Rev T (03/2026)
- Victaulic 17.01 Stainless Steel Pipe End Preparation, Rev H (04/2026)
- RIDGID 918 Roll Groover Operator's Manual
- MECH Grooved Piping Products catalogue — Roll Groove Dimensions (ค่า A B C T ที่ใช้ตรวจร่อง)
ทบทวนข้อมูลล่าสุด 2026-10-18 · ใช้ประกอบการทำงานเบื้องต้น งานจริงให้ยึดคู่มือของเครื่อง ข้อต่อ และท่อที่ใช้ และข้อกำหนดของโครงการเป็นหลัก
มีคำถามหน้างาน ทีมงาน NM ช่วยดูให้ได้
ถามทีมงานทาง LINE